Kastrasyona Dirençli Prostat Kanseri (KDPK)

Prostat Kanseri Nedir?

Prostat, erkeklerin pelvisinde bulunan ceviz şeklinde küçük bir bezdir. Bu bez mesanenin yanında bulunur ve parmakla rektal muayene yapılarak incelenebilir. Prostat kanseri, prostat bezinde gelişen bir kanser türüdür. ABD'de erkekler için kanser kaynaklı ölümlerinin ikinci önde gelen nedenidir. Yaklaşık olarak her 9 erkekten 1'ine yaşamları boyunca prostat kanseri teşhisi konacaktır.

Kastrasyona Dirençli Prostat Kanseri (KDPK) Nedir?

Kastrasyona dirençli prostat kanseri; serum testosteron seviyesinin kastre düzeyde olmasına rağmen biokimyasal ya da radyolojik progresyon gelişmesi durumudur.

Lokal ileri evre ve metastatik prostat kanseri tedavisinde androjen baskılayıcı tedaviler (ABT) kullanılır. Medikal kastrasyon uygulanan hastaların ilk zamanlarda tedaviye yanıt oranları yüksektir. Daha sonraki dönemlerde hastalık ilerler ve non-metastatik ya da metastatik kastrasyon dirençli döneme girer.

Kastrasyona Dirençli Prostat Kanseri Belirtileri Nelerdir?

KDPK hastalarında hiçbir belirti görülmeyebileceği gibi hastalığın tekrar ilerlemeye başlaması nedeniyle kemik ağrıları ve/veya kırıkları görülebilir.

Diğer belirtiler genellikle tutulum bölgelerine özgü belirtilerdir.

KDPK Nedenleri Nelerdir?

Prostat kanseri androjen bağımlıdır. Bu nedenle tedavi yöntemlerinden biri androjeni baskılamaktır (kastrasyon).

Prostat kanseri olan hastalar androjen baskılanmasından 12-18 ay sonra kastrasyona yanıtsız hale gelirler. Bu yanıtsızlığın nedeni henüz tam olarak anlaşılamamıştır.

Kimler Risk Altındadır?

Prostat kanseri açısından risk altındakiler:

  • İleri yaş: 55 yaş üstü erkeklerde daha sık görülür. Yaş ilerledikçe görülme oranı artar.
  • Aile öyküsü: Birinci derece akrabalarında prostat kanseri öyküsü olanlarda daha sık görülür.

Kastrasyona Dirençli Prostat Kanserinde Tanı Nasıl Konur?

  • KDPK tanısı tedavi altında baskılanmış olan prostat spesifik antijen (PSA) düzeylerinin tekrar yükselmeye başlaması ile konur.
  • 3 hafta boyunca 3 testte %50’den fazla artış saptanır.
  • Kemik sintigrafisinde 2 veya daha fazla yeni metastaz alanı görülür.

Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Prostat kanseri erken evrede tanı konduğu zaman tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bu nedenle, 40 yaşından itibaren tüm erkeklerin taranması gereklidir. Aile öyküsü olanlarda tarama daha erken yaşta başlatılabilir.

Tarama üroloji uzmanı tarafından parmakla rektal muayene ve şüphelenilen olgularda PSA düzeyi takibi ile yapılır.

Referans:

1.  Prostate cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatement and follow-up. https://www.annalsofoncology.org/. Son erişim tarihi 25.11.2020.
2. What is Prostate Cancer? Urology Care Foundation, Updated August 2018 https://www.urologyhealth.org/urology-a-z/p/prostate-cancer/  Son Erişim Tarihi: 26.11.2020